تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی

در پروژه‌های راه‌سازی و آسفالت، انتخاب نوع قیر نقش مستقیم در عمر مفید روسازی، مقاومت در برابر ترافیک سنگین و شرایط آب‌وهوایی دارد. دو گرید پرمصرف در ایران، قیر 60/70 و قیر 85/100 هستند که هر کدام ویژگی‌ها و میدان کاربرد متفاوتی دارند.

شناخت تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی به پیمانکاران، مشاوران و خریداران قیر کمک می‌کند تا با توجه به شرایط پروژه، بهترین انتخاب را انجام دهند و از مشکلاتی مثل ترک‌خوردگی زودهنگام یا شیارشدگی آسفالت جلوگیری کنند. در این مقاله، ابتدا مفهوم درجه نفوذ قیر را توضیح می‌دهیم، سپس ویژگی‌ها و کاربردهای هر گرید را بررسی می‌کنیم و در نهایت، تفاوت قیر 60/70 و قیر 85/100 در پروژه‌های آسفالتی را به صورت عملی و کاربردی جمع‌بندی می‌کنیم.

برای خرید قیر با کارشناسان ما در ارتباط باشید .

کلیک کنید

مفهوم درجه نفوذ قیر (Penetration Grade) چیست؟

برای درک بهتر تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی باید ابتدا بدانیم عددهای 60/70 و 85/100 چه معنایی دارند. این اعداد، درجه نفوذ قیر را نشان می‌دهند؛ یعنی:

در آزمایشگاه، یک سوزن استاندارد تحت وزن مشخص در مدت زمان معین (معمولاً ۵ ثانیه) در دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد روی سطح قیر قرار می‌گیرد.
میزان عمقی که سوزن در قیر فرو می‌رود بر حسب دهم میلی‌متر اندازه‌گیری می‌شود.
هر چه عدد نفوذ کمتر باشد، قیر سفت‌تر است؛ هر چه عدد نفوذ بیشتر باشد، قیر نرم‌تر است.
بنابراین:

قیر 60/70 یعنی عدد نفوذ در بازه‌ی ۶۰ تا ۷۰ دهم میلی‌متر است → قیر سفت‌تر
قیر 85/100 یعنی عدد نفوذ در بازه‌ی ۸۵ تا ۱۰۰ دهم میلی‌متر است → قیر نرم‌تر
پس یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های قیر 60/70 و قیر 85/100 در درجه سختی و نرمی آن‌هاست که به طور مستقیم بر رفتار آسفالت در گرما و سرما اثر می‌گذارد.

معرفی قیر 60/70 و ویژگی‌های آن

قیر 60/70 چیست؟
قیر 60/70 یک قیر نفوذی نسبتاً سفت است که در بسیاری از پروژه‌های راه‌سازی، به‌خصوص در مناطق گرم و معتدل، استفاده می‌شود. این قیر معمولاً از وکیوم باتوم (VB) به عنوان خوراک اصلی پالایشگاه تولید می‌شود و مطابق استانداردهای بین‌المللی مانند ASTM D946 و استاندارد ملی ایران مورد آزمایش و کنترل کیفیت قرار می‌گیرد.

ویژگی‌های اصلی قیر 60/70

درجه نفوذ: 60 تا 70 (قیر سفت‌تر نسبت به 85/100)
نقطه نرمی (Softening Point): بالاتر از قیرهای نرم‌تر
مقاومت بالا در برابر شیارشدگی (Rutting): در دماهای بالا
مناسب برای ترافیک متوسط تا سنگین: به‌ویژه در لاین‌های شریانی و بزرگراه‌ها
پایداری خوب در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیر
کاربردهای قیر 60/70 در آسفالت
با توجه به خصوصیات بالا، قیر 60/70 در موارد زیر کاربرد گسترده دارد:

لایه‌های رویه آسفالتی در جاده‌های بین‌شهری و بزرگراه‌ها
مسیرهای پرترافیک با عبور کامیون و ترافیک سنگین
مناطق گرم و معتدل که دمای آسفالت در تابستان بالا می‌رود
روسازی‌هایی که عمر و دوام طولانی‌مدت در آن‌ها اهمیت دارد
در همین جا بخشی از تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در این زمینه مشخص می‌شود: در شرایطی که گرمایش شدید و ترافیک سنگین وجود دارد، قیر 60/70 عملکرد بهتری نسبت به قیر 85/100 نشان می‌دهد.

معرفی قیر 85/100 و ویژگی‌های آن

قیر 85/100 چیست؟
قیر 85/100 نسبت به قیر 60/70 نرم‌تر است و عدد نفوذ بالاتری دارد. این قیر نیز از وکیوم باتوم تولید می‌شود اما فرآیند Blowing و تنظیم خصوصیات رئولوژیکی آن به نحوی انجام می‌شود که محصول نهایی، نرمی و انعطاف بیشتری داشته باشد.

ویژگی‌های اصلی قیر 85/100

درجه نفوذ: 85 تا 100 (نرم‌تر از قیر 60/70)
رفتار مناسب در دماهای پایین: انعطاف بیشتر و کاهش احتمال ترک‌خوردگی حرارتی
کارپذیری (Workability) بهتر: در حین اختلاط با مصالح سنگی و پخش روی سطح
مناسب برای روسازی‌های کم‌ترافیک و شرایط آب‌وهوایی خاص
کاربردهای قیر 85/100 در آسفالت
قیر 85/100 به‌صورت معمول در موارد زیر استفاده می‌شود:

جاده‌های کم‌ترافیک روستایی و دسترسی‌های فرعی
مناطق با زمستان‌های سرد، در صورت طراحی صحیح مخلوط آسفالتی
پروژه‌هایی که نیاز به انعطاف‌پذیری بیشتر در دماهای پایین دارند
کاربری‌هایی که فشار و بارگذاری سنگین طولانی‌مدت ندارند
از دید کاربردی، یکی از نکات مهم در تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی همین موضوع است که قیر 85/100 در برابر خمش و تغییر شکل در دماهای پایین، رفتار نرم‌تر و منعطف‌تری نشان می‌دهد.

تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی

حالا که با معرفی جداگانه‌ی هر دو گرید آشنا شدیم، می‌توانیم تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی را به‌طور دقیق‌تر بررسی کنیم.

۱. تفاوت در سختی و نرمی
قیر 60/70 سفت‌تر است؛
قیر 85/100 نرم‌تر است.
این تفاوت در سختی باعث می‌شود:

در گرما، قیر 60/70 پایداری بهتری در برابر شیارشدگی و تغییر شکل پلاستیک دارد.
در سرما، قیر 85/100 انعطاف بیشتری نشان می‌دهد و احتمال ترک‌خوردگی کاهش می‌یابد.
۲. عملکرد در مناطق گرمسیر و سردسیر
از نظر آب‌وهوایی، تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

مناطق گرم و معتدل:
قیر 60/70 گزینه‌ی مناسب‌تری است، چون در دماهای بالا کمتر نرم می‌شود و شکل خود را حفظ می‌کند.
مناطق سرد:
قیر 85/100 به دلیل نرمی بیشتر، مقاومت بهتری در برابر ترک‌های حرارتی دارد، البته به شرط طراحی صحیح مخلوط آسفالتی و کنترل دقیق شرایط بهره‌برداری.
۳. تاثیر بر عمر مفید روسازی
در جاده‌های پرترافیک و با عبور وسایل سنگین:

استفاده از قیر نرم‌تر مثل 85/100 ممکن است منجر به نشست، شیارشدگی و تغییر شکل دائمی در لایه رویه شود.
به همین دلیل، در چنین شرایطی، انتخاب قیر 60/70 باعث افزایش پایداری و عمر مفید روسازی می‌شود.
در مقابل، در راه‌های کم‌ترافیک و مناطق سرد، استفاده از قیر 85/100 می‌تواند:

احتمال ترک‌های ناشی از انقباض حرارتی را کاهش دهد؛
سطح آسفالت را در برابر تنش‌های حرکتی کوچک و خمش‌های موضعی، انعطاف‌پذیرتر کند.
۴. اختلاف در طراحی مخلوط آسفالتی (Asphalt Mix Design)
هنگام طراحی مخلوط آسفالتی، نوع قیر انتخابی در موارد زیر اثر دارد:

درصد قیر بهینه در مخلوط

دماهای اختلاط و تراکم
رفتار مخلوط در آزمایش‌های مارشال یا سوپرپیو (Superpave)
وقتی قیر 60/70 استفاده می‌شود:

مخلوط سفت‌تر و در مقابل بارگذاری سنگین، مقاوم‌تر است.
معمولاً برای بزرگراه‌ها، باند فرودگاه‌ها و مسیرهای شریانی پیشنهاد می‌شود.
وقتی قیر 85/100 استفاده شود:

مخلوط نرم‌تر و کارپذیرتر می‌شود.
برای روکش‌های سبک، راه‌های روستایی و ترافیک کم‌تا‌متوسط می‌تواند گزینه‌ی اقتصادی‌تری باشد.
این موارد نشان می‌دهد تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی فقط تئوریک نیست، بلکه به طور مستقیم در مرحله طراحی و اجرای مخلوط آسفالتی اثر می‌گذارد.

کدام بهتر است؛ قیر 60/70 یا قیر 85/100؟

پاسخ این سؤال که «کدام بهتر است؟» به شرایط پروژه بستگی دارد و نمی‌توان یک نسخه ثابت برای همه پروژه‌ها پیچید. در واقع، بحث اصلی تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی این نیست که کدام خوب و کدام بد است، بلکه این است که هر کدام در کجا بهترین عملکرد را دارند.

مواردی که قیر 60/70 انتخاب بهتری است
پروژه در منطقه گرم یا معتدل قرار دارد.
ترافیک سنگین و عبور مداوم کامیون و تریلر وجود دارد.
از آسفالت، عمر مفید طولانی و پایداری بالا انتظار می‌رود.
مسیر، بزرگراه، آزادراه، اتوبان یا جاده ترانزیتی است.
مواردی که قیر 85/100 می‌تواند مناسب باشد
پروژه در راه‌های فرعی، روستایی یا دسترسی‌های سبک اجرا می‌شود.
ترافیک سبک تا متوسط است و بارگذاری سنگین مداوم وجود ندارد.
شرایط بهره‌برداری به گونه‌ای است که انعطاف بیشتر در دماهای پایین اهمیت دارد.
موضوع اقتصاد پروژه و کاهش هزینه‌ی اولیه، در اولویت قرار دارد.
نکات مهم در خرید قیر 60/70 و 85/100 برای آسفالت
در کنار شناخت تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی، هنگام خرید قیر باید به چند نکته مهم توجه کنید:

۱. آنالیز و استانداردها را حتماً دریافت کنید
از فروشنده یا تولیدکننده، گزارش آنالیز (COA) و نتیجه آزمایش‌های استاندارد (نفوذ، نقطه نرمی، نقطه اشتعال، چگالی و …) را درخواست کنید.
مطمئن شوید قیر مطابق استاندارد ملی ایران یا استانداردهای مرجع مثل ASTM تولید شده است.
۲. هم‌خوانی نوع قیر با طرح اختلاط
اگر طرح اختلاط آسفالت بر اساس قیر 60/70 طراحی شده، استفاده از قیر 85/100 بدون اصلاح طرح، می‌تواند پایداری مخلوط را کاهش دهد.
حتماً نوع قیر با نتایج طراحی مخلوط و شرایط پروژه هماهنگ باشد.
۳. شرایط حمل و نگهداری
دمای مخازن نگهداری قیر باید مطابق توصیه‌ی تولیدکننده تنظیم شود تا قیر دچار پیری زودرس (Aging) نشود.
در حمل‌ونقل‌های طولانی، کیفیت تانکر، تمیز بودن مخزن و جلوگیری از آلودگی، اهمیت زیادی دارد.

جمع‌بندی تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی

در این مطلب تلاش کردیم به‌صورت کاربردی و غیرتئوریک، تفاوت قیر 60/70 با قیر 85/100 در کاربردهای آسفالتی را بررسی کنیم. خلاصه نکات کلیدی به شکل زیر است:

قیر 60/70 سفت‌تر است و در برابر شیارشدگی و تغییر شکل در دماهای بالا مقاوم‌تر عمل می‌کند؛ برای جاده‌های پرترافیک و مناطق گرم و معتدل انتخاب مناسبی است.
قیر 85/100 نرم‌تر است و در دماهای پایین، انعطاف بیشتری نشان می‌دهد؛ در راه‌های کم‌ترافیک و برخی پروژه‌های خاص می‌تواند گزینه‌ی اقتصادی و قابل قبول باشد.
هیچ‌کدام به‌طور مطلق بهتر نیستند؛ این شرایط آب‌وهوایی، سطح ترافیک و نوع پروژه است که تعیین می‌کند کدام گرید قیر عملکرد بهتری خواهد داشت.
هنگام خرید، حتماً به آنالیز فنی، استاندارد بودن محصول، اعتبار تولیدکننده و انطباق نوع قیر با طرح اختلاط آسفالتی توجه کنید.

پالایش نفت سینا شمال قیر ها در تمامی گریدها قیر را به شما عرضه میکند